Emir Balić je imao 92 godine. Njegova “druga smrt” dogodila se prošlog petka.

Riječ koja se najčešće pojavljuje u komentarima o njemu jeste “Legenda”. Zvali su ga i “mostarska lasta” zbog njegovog stila skakanja sa Starog mosta, simbola grada.

Zaista je bio “Legenda”, i za mnoge koji su se i nakon ratova devedesetih nastavili izjašnjavati kao “Jugosloveni”.

Mostar, novembar 1994, pješački most koji je zamjenjivao Stari most © Mario Boccia

Upoznao sam ga 1996. godine, po završetku rata, u njegovom rodnom Mostaru, razorenom nasiljem hrvatskih etnonacionalista. Sa mnom su bili Andrea Semplici i grupa italijanskih aktivista. Dugo smo razgovarali u školi, a zatim nas je Emir pozvao u svoj dom, gde nas je čekalo još priča, fotografija, trofeja, i još kafe.

Za katoličkog i hrvatskog etnonacionalistu, neko po imenu Emir bio je neprijatelj kojeg je trebalo eliminisati. Musliman (s velikim početnim M, jer je u jugoslovenskom Ustavu [nakon amandmana iz 1971. godine] tim terminom bio označen jedan od konstitutivnih naroda Socijalističke federativne republike, i nije se nužno odnosio na religiju). Zatvorili su ga u logor čije ime izaziva jezu kod preživjelih: Heliodrom.

Ispričao nam je kako su ga poslali da gradi utvrđenja na prvim linijama fronta, misleći da će ga ubiti njegovi sunarodnjaci. Ali svi su poznavali Emira Balića i niko s druge strane nije na njega pucao.

Mostar, septembar 1997, s lijeva Emir Balić, Predrag Matvejević s prijateljem © Mario Boccia

Ponovo smo se sreli nekoliko mjeseci kasnije, kada je Fond Alberto Moravia organizovao putovanje za grupu intelektualaca, pjesnika i pisaca koji su autobusom stigli u Mostar, a zatim nastavili prema Sarajevu. S nama je bio i Predrag Matvejević, koji se vraćao u svoj rodni grad. Ove fotografije su snimljene tih dana.

Mostar, septembar 1997, skok s platforme izgrađene na mjestu ruševina Starog mosta © Mario Boccia

Želio bih završiti kratkim i lijepim odlomkom iz knjige “Sjećanja”, koju je Emir Balić napisao 2008. godine za Klub skakača u vodu “Mostari”.

“Prvi put sam rođen u Mostaru 1935. Kad sam imao 16 godina, prvi put sam skočio sa Starog mosta, tada sam se prebio i tako sam se drugi put rodio – opet u Mostaru. S mosta sam skočio više od 1.000 puta. Hiljadu i neki put zagrlio sam Neretvu, izbacujući njenu vodu. Svašta sam u životu bio – i kinooperater, i kaskader, i bokser, i padobranac, i logoraš, i član Olimpijskog komiteta BiH… Prije i poslije svega, skakač laste.

Prvi put sam poginuo 9. novembra 1993. kad je HVO srušio Stari most. U Neretvu sam zadnji put skočio 1996. s mosta kojeg nije bilo… A iz poštovanja prema Starom, s novog nikad nisam skočio. Živim u Mostaru. Do kraja svog života”.

Napomena urednika: Emir Balić je od malih nogu učestvovao na raznim takmičenjima u skokovima u vodu, osvajajući brojne medalje. Ovo je video njegovog “lastavičjeg” skoka sa Starog mosta tokom takmičenja.